Istanbul Teknik Üniversitesi'nde Maden Mühendisliği eğitimi, Fakültenin kurulusu olan 1 Mart 1953 tarihinde başlamıştır. Üniversitenin beşinci fakültesi olarak Taşkışla binasının kısıtlı bir hacminde eğitim hayatına adım atan Fakültenin hedefi Maden Yüksek Mühendisi yetiştirmektir. İlk yıllarda Öğretim Elemanı kadrosu çok sınırlıdır; ilk iki yıl temel bilimler ve genel mühendislik dersleri, İnşaat, Makine ve Elektrik Fakülteleri ile birlikte yürütülmüştür. Daha sonraki yıllarda jeoloji bazlı öğretim üyeleri yanında kamu ve özel sektörden gelen öğretim görevlileri ile meslek dersleri verilmeye başlanmıştır.
Fakültenin kuruluş ve gelişme aşamalarında basta Malik SAYAR, Ilhami CIVAOGLU, Salih Murat UZDILEK olmak üzere Ihsan KETIN, Galip SAGIROGLU, Ekrem GÖKSU, Kazim ERGIN ve Kemal ERGUVANLI'nin önemli katkılari olmuştur. 3. sınıftan itibaren Almanya ve Avusturya Üniversite'lerinin tanınmış profesörleri 2 - 3 aylık periyodlar halinde öğretim çalışmalarında görev almışlardır.Maden Mühendisligi eğitimi alanında otorite olarak kabul edilen Ord. Prof. Dr. FRITZSCHE, Ord. Prof. Dr. F. SCHUMACHER, Ord. Prof. Dr. H. WOHLBIER, Ord. Prof. Dr. R. ENGEL, Ord. Prof. Dr. E. BIERBRAUER, Ord. Prof. Dr. F. MOHR bunlar arasında sayılabilir.
Ayrıca meslek derslerini vermek üzere Tevfik SADULLAH, Sadrettin ALPAN, Ferit KROMER, Naci YÜNGÜL, Sezai CANKUT, Galip ÖZEN, Namik ESMER, Asaf YENİSEY, Gürbüz FINDIKGİL, Hüseyin KULAKSIZ, Falih ERGUNALP, Yavuz FINDIKGİL gibi eğitimlerini yurtdışında yapmış ve endüstride deneyim kazanmış değerli elemanlar öğretim kadrosuna katılmışlardır. Tüm hocalarımızı Maden Mühendisliği öğrenimine verdikleri hizmetlerden dolayı sonsuz minnet ve şükranla anmaktayiz.
Daha sonraki yıllarda gerek Fakülteden mezun olanların üniversitede göreve başlamaları, gerekse öğretim üyeliği görevini üstlenerek gelen Cemal BIRÖN ve Turgut Cengiz BAYRAKTAR'ın katılmasıyla akademik kadro daha da güçlenmiştir.
Başlangıçta Fakültenin bünyesinde Maden Mühendisliği eğitimi için gerekli olan Jeoloji, Jeofizik, Metalurji alanları yanında meslek ile doğrudan ilgili Maden İşletme, Maden Makineleri, Cevher Hazırlama, Mineraloji ve Maden Yatakları kürsüleri bulunmakta idi. Daha sonra, 1960 yılında zamanin fakülte yönetim kurulu kararı ile Maden Makineleri Kürsüsü' nün başta profesörlük olmak üzere bazı kadroları jeoloji alanındaki diğer kürsülere aktarılarak, meslek alanı ile ilgili olan Maden İşletme ile Maden Makinaları kürsüleri birleştirilmiş ve "Maden İşletmesi ve Makineleri Kürsüsü" adında tek bir kürsü haline dönüştürülmüştür. 2547 sayili Yüksek ögretim Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile Maden Fakültesi bünyesinde "Maden Mühendisligi Bölümü" oluşturulmuş ve bu bölüme bağlı olarak, mevcut kürsüler "Maden Isletme" ve "Cevher Hazirlama" Ana Bilim Dallarına dönüştürülmüştür. Mineroloji ve Maden Yatakları Ana Bilim Dalları ise Jeoloji Mühendisliği Bölümü'ne bağlanmıştır.
1957 - 1972 yılları arasındaki dönemde Yüksek Mühendis yetiştiren Fakülte, Üniversitenin aldığı karara uygun olarak 1973 yılından itibaren 4 yıllık eğitime dayalı "Mühendis" mezun etmeye baslamıştır. 1953 yılında Taşkışla binasında başlayan öğretim faaliyetleri 1961 yılıdan itibaren "Maçka Kışlası'nda, 1988 yılından itibaren İTÜ Maslak Kampüsü'ndeki yeni binada sürdürülmeye baslanmıştır.
Teknolojik gelişmelere ve sanayiinin gereksinimlerine paralel olarak ana bilim dalları yeniden yapılandırılmıştır. Halen bölümümüzde 4 ana bilim dalı bulunmaktadır. Bunlar ; "Yeralti Maden Isletmeciligi Ana Bilim Dalı", "Maden Mekanizasyonu ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı", "Açik Isletmeler Ana Bilim Dalı", "Cevher ve Kömür Hazirlama, Değerlendirme Ana Bilim Dalı" dir. 1982 yılından sonraki dönemde "Maden Mühendisligi Bölümü" Bölüm Başkanlığı görevinde bulunanlar ve görev dönemleri aşağıda verilmistir:
1982 - 1986 Yılları arasındaki Bölüm Başkanı : Prof. Dr. Cemal BİRÖN
1986 - 1998 Yılları arasındaki Bölüm Başkanı : Prof. Dr. Senai SALTOĞLU
1998 - 2004 Yılları arasındaki Bölüm Başkanı : Prof. Dr. Nuh BİLGİN
2004 yılından itibaren Bölüm Başkanı : Prof. Dr. Güven ÖNAL